Chủ nhật, 14/07/2024     Di tích lịch sử là nơi ghi dấu những chiến công oanh liệt, tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng của ANH HÙNG, CHIẾN SĨ ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc
Tìm kiếm:    
    CẤP TỈNH
      Di tích Địa điểm Chiến thắng Mỏ Cày 18:09 21/12/2023 [45]

Tên gọi di tích được đặt theo tên gọi địa danh Mỏ Cày nơi đội du kích Ba Tơ phục kích đánh cháy một đoàn xe quân sự của phát xít Nhật vào ngày 17/8/1945.

                                          

Nghiên cứu về chiến thắng Mỏ Cày căn cứ khoa học và cũng là nguồn tư liệu quan trọng giúp cho việc nghiên cứu về trận đánh phát xít Nhật ở Mỏ Cày - một trận phục kích đầy mưu trí dũng cảm thể hiện sự trưởng thành của đội du kích Ba Tơ cả về chiến thuật cũng như lực lượng tác chiến. 

 

Sự kiện lịch sử

 

Ngay sau cuộc khởi nghĩa Ba Tơ, từ tháng 3/1945 đến tháng 5/1945, Tỉnh ủy quyết định chuyển Đội du kích Ba Tơ đến hoạt động ở vùng Cơ Nhất thuộc vùng rừng núi Cao Muôn (huyện Ba ), xây dựng Chiến khu kháng Nhật ở vùng Nước Sung, Nước Lá (xã Ba Vinh, huyện Ba Tơ) và tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc địa phương cùng đứng lên đánh đuổi phát xít Nhật và bè lũ tay sai của chúng. 

 

Từ 28 chiến sĩ được huấn luyện ở Nước Sung, Nước Lá, Đội du kích Ba Tơ đã nhanh chóng phát triển lực lượng, chuyển về đồng bằng xây dựng căn cứ đứng chân ở khu căn cứ Vĩnh Sơn (xã Tịnh Hiệp, huyện Sơn Tịnh) và khu căn cứ Núi Lớn (huyện Mộ Đức), hình thành 02 đại đội võ trang cách mạng mang tên Phan Đình Phùng và Hoàng Hoa Thám. 

 

Đại đội Phan Đình Phùng do đồng chí Phạm Kiệt làm Đại đội trưởng, biên chế thành 5 trung đội: Ấm Loan, Bố Khiết, Xung Phong, Cao Thắng, Tú Trọng và Từ Nhại. Mỗi Trung đội có 5 tiểu đội, mỗi tiểu đội có 12 người. Đại đội Hoàng Hoa Thám cũng có 5 trung đội: Nguyễn Nghiêm, Cử Đình, Phạm Hồng Thái, Ngô Đáng và Tân Tú, biên chế cũng giống như đại đội Phan Đình Phùng, do đồng chí Nguyễn Đôn làm Đại đội trưởng. Sau đó đồng chí Trần Công Khanh về làm Đại đội trưởng thay đồng chí Nguyễn Đôn.

 

Giữa lúc Đội du kích Ba Tơ phát triển nhanh chóng thành lực lượng vũ trang nòng cốt cho cao trào tiền khởi nghĩa ở Quảng Ngãi thì ngày 14/8/1945 Nhật đầu hàng Đồng minh. Thời cơ đã đến, tuy chưa nhận được lệnh Tổng khởi nghĩa của Trung ương nhưng qua nắm bắt tình hình, đúng 16h ngày 14/8/1945, từ Thi Phổ, Mộ Đức, Tỉnh ủy đã ra lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn tỉnh. Chấp hành mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa của Tỉnh ủy và theo kế hoạch đã được thống nhất, Đại đội Phan Đình Phùng từ chiến khu Vĩnh Sơn xuất kích đánh chiếm các đồn Di Lăng, Hà Thành, Trà Bồng và bốt gác cầu Châu Ổ, sau đó kéo quân về đứng ở Xuân Phổ, phía Tây thị xã Quảng Ngãi chờ lệnh. Đại đội Hoàng Hoa Thám từ chiến khu Núi Lớn cấp tốc hành quân đánh chiếm các đồn Ba Tơ, Minh Long, Nghĩa Hành, Mộ Đức, Đức Phổ sau đó tiến về đứng chân ở khu vực ga Lâm Điền (Mộ Đức), rồi triển khai đội hình phục kích đánh Nhật ở Mỏ Cày.

 

Tóm tắt diễn biến trận đánh

Sáng ngày 17 tháng 8 năm 1945, đơn vị của đồng chí Nguyễn Hoa và Nguyễn Khai về tới ga Lâm Điền, sau khi đã phá hủy đường sắt, đào hầm bố trí chờ Nhật đến, nhưng không thấy lính Nhật đến. Các đồng chí đã chuyển hướng sang quốc lộ 1A và bố trí phục kích tại Thi Phổ. Khi thấy chiếc xe quân sự của Nhật xuất hiện, ta bất ngờ nổ súng giết chết 5 tên. Quân Nhật hoảng loạn phóng xe bỏ chạy. Ta thu được một tiểu liên Sten Nhật và 75 viên đạn. 

Sau đó, đơn vị tiếp tục hành quân tiến đến Mỏ Cày, triển khai kế hoạch phục kích đoàn xe của Nhật từ phía Nam kéo xe ra thị xã Quảng Ngãi. 16 giờ cùng ngày, Ủy ban Cách mạng lâm thời các xã Hoài An, An Phong (nay thuộc xã Đức Chánh) đã tổ chức cho các đội tự vệ đỏ và nhân dân đào đường, phá sống làm chướng ngại vật để cản trở đoàn xe quân sự Nhật đi trên quốc lộ 1A nhằm ngăn chặn đường hành quân của quân Nhật từ phía Nam kéo về thị xã. 

Khu vực tác chiến diễn ra trên quốc lộ 1A, đoạn đường chạy qua Mỏ Cày dài 1000m, từ cây số 1071 đến cây số 1073. Đoạn đường này là đường cong thuận tiện cho việc giấu quân, quan sát địch từ xa và vận động phục kích đánh địch. Còn địch thì bị hạn chế tầm nhìn vì đi qua đường cong tròn ở Mỏ Cày. Hai bên đoạn đường quốc lộ lúc bấy giờ là đồng ruộng với các bờ cỏ chạy dọc theo mép đường là nơi đội du kích Ba Tơ ém quân, ngụy trang kín đáo để phục kích đánh địch. 

 

Tình hình quân địch: Trong khi quần chúng khắp nơi nổi dậy khởi nghĩa, bọn Nhật ngoan cố dùng xe jeap chở quân Nhật càn vào làng Xuân Phổ để uy hiếp nhân dân và càn vào phía Bắc cầu sông Vệ xả súng bắn vào trường học. Vì vậy, đội du kích Ba Tơ tổ chức đánh Nhật để đè bẹp sự phản ứng điên cuồng của chúng. 

Tình hình quân ta: Đơn vị được giao nhiệm vụ phục kích đánh địch tại Mỏ Cày là một Trung đội thuộc Đại đội Hoàng Hoa Thám do đồng chí Nguyễn Khai chỉ huy. Trung đội này được biên chế thành 5 tiểu đội, mỗi tiểu đội có 12 người, được trang bị vũ khí là súng trường, gươm và dao bảy. Phối hợp với trung đội nói trên là đội tự vệ đỏ và lực lượng du kích của xã Đức Chánh. 

Về sử dụng lực lượng và phạm vi chiến đấu 

Dự đoán địch có thể di chuyển bằng xe quân sự từ phía Nam ra thị xã Quảng Ngãi và ngược lại, chỉ huy đơn vị đã kiểm tra thực địa và bố trí đội hình đánh địch như sau: Trung đội được giao nhiệm vụ đánh địch gồm 5 tiểu đội là tiểu đội 1, tiểu 2, tiểu đội 3, tiểu đội 4 và tiểu đội 5:

Sau khi hoàn thành công tác chuẩn bị trận địa, triển khai xong đội hình phục kích đánh Nhật. Lúc 23 giờ ngày 17/8/1945 một đoàn xe lính Nhật từ phía Nam kéo ra thị xã Quảng Ngãi. Đến Mỏ Cày (Mộ Đức), đoàn xe này chiếu đèn sáng tiến tới trận địa phục kích của ta, lệnh nổ súng tiến công được truyền đi bằng tiếng súng tiểu liên của trung đội trưởng Nguyễn Khai. Tiểu đội 1 liền nổ súng xuất kích đánh chặn đầu đoàn xe Nhật. Chiếc xe đầu trúng đạn bốc cháy, mấy chiếc sau ùn lại. Quân Nhật nhảy xuống đường và bắn trả loạn xạ. Tiếp đó, từ dưới ruộng ở hai bên đường tiểu đội 2, tiểu đội 3 nổ súng xuất kích đánh vào sườn phải; tiểu đội 4, tiểu đội 5 đánh vào sườn trái của đội hình địch. Bị đánh bất ngờ từ hai bên sườn, quân Nhật không kịp trở tay đối phó, hàng ngũ rối loạn. Liền đó, các chiến sĩ đồng loạt xung phong dùng gươm, dao đánh giáp lá cà tiêu diệt địch. Tiếng trống, mõ, thanh la, tù và của nhân dân vang lên khắp nơi để cổ vũ quân ta và cùng phối hợp đánh địch. 

 

Gần nửa giờ sau, có 10 chiếc xe địch khác đến tiếp viện, chúng dừng lại từ xa và điên cuồng bắn xối xả vào đội hình ta làm 5 đồng chí hi sinh, đồng chí Nguyễn Khai chỉ huy đơn vị cũng bị thương. Mặc dù vậy quân ta vẫn giữ vững trận địa, vận động tiến công đánh mãnh liệt vào đoàn xe tiếp viện này tiêu diệt  nhiều tên địch. Lúc này trời gần sáng, với lại trận đánh diễn ra hơn một giờ đồng hồ, đạn gần hết. Tình thế không có lợi cho ta. Vì vậy, Ban chỉ huy truyền lệnh cho đơn vị rút quân. Quân Nhật thu lượm xác chết và nhanh chóng tháo chạy vào phía Nam. 

Kết quả: Diệt 63 tên và đánh cháy 3 xe quân sự của Nhật.

 

Ý nghĩa và giá trị di tích

Trận Mỏ Cày giành thắng lợi của Đội du kích Ba Tơ đã để lại nhiều kinh nghiệm quý trong việc vận dụng linh hoạt chiến thuật vận động phục kích đánh địch trên tuyến giao thông quốc lộ 1A đạt hiệu suất chiến đấu cao diệt nhiều sinh lực địch. Bài học kinh nghiệm này đã được vận dụng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tại đây, ngày 07/6/1966 tiểu đoàn 48, lực lượng vũ trang tỉnh đã anh dũng chặn đánh tiểu đoàn 3, thuộc trung đoàn 4 ngụy diệt 408 tên, có 2 tên Mỹ, bắn cháy và bắn hỏng 18 xe, thu 267 súng các loại. Từ đây, Mỏ Cày trở thành địa danh ghi dấu chiến công đánh Nhật và đánh Mỹ Ngụy trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

 

Di tích Địa điểm Chiến thắng Mỏ Cày là nơi đã ghi dấu chiến tích vẻ vang trận đánh thắng quân phát xít Nhật của đội du kích Ba Tơ. Chiến thắng Mỏ Cày đã góp phần vào thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945 ở Quảng Ngãi. 

 

Trận chiến thắng quân Nhật tại Mỏ Cày là một trong những chiến công xuất sắc của đội du kích Ba Tơ đã góp phần vào những trang ngời sáng trong buổi khởi đầu của lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng 

 

Di tích Địa điểm Chiến thắng Mỏ Cày còn là nơi ghi dấu chiến công và tôn vinh chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân và dân ta trong kháng chiến chống phát xít Nhật, là nơi giáo dục lý tưởng cách mạng, tinh thần yêu nước, trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc trong nhân dân nhất là thế hệ trẻ. 

 

 (Di tích Địa điểm Chiến thắng Mỏ Cày được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh tại quyết định 122/QĐ-UBND

ngày 28/8/2019)

 
Mời bạn tham gia bình luận
    CÁC BÌNH LUẬN
    CÁC TIN LIÊN QUAN KHÁC

       Di tích Miếu Bà Kỳ Tân 21:25 30/01/2024 [154]


      Di tích địa đạo Đức Chánh 15:58 18/01/2024 [65]


       Di tích Căn cứ Hố Đá 15:34 04/01/2024 [69]


       Di tích nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Nghiêm 15:31 04/01/2024 [68]


      Di tích Căn cứ Núi Lớn 09:35 01/01/2024 [84]


       Di tích Nhà đồng chí Trần Hàm 09:29 01/01/2024 [58]


      Di tích Chiến thắng Quai Mõ (Tên gọi khác Chiến Thắng Quay Mỏ) 16:22 25/12/2023 [106]


       Di tích Chiến thắng Đá Bàn 16:16 25/12/2023 [68]


      Di tích Suối Loa 15:47 22/12/2023 [73]


      Di tích chiến thắng Trà Nô 20:54 21/12/2023 [69]


       Di tích Nhà lưu niệm đồng chí Trần Toại 17:21 21/12/2023 [42]


      Di tích xưởng quân giới 240 21:36 14/12/2023 [65]


      Trường Trung học bình dân miền Nam Trung Bộ 22:35 12/12/2023 [77]


       Di tích khu lưu niệm Anh hùng liệt sĩ, Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm 12:08 03/12/2023 [90]


      Di tích Mộ và Nhà Thờ Lê Khiết (Mộ và nhà thờ ông Lê Tựu Khiết) 09:21 03/12/2023 [85]

       Di tích Địa đạo Phú Lộc 19:09 02/12/2023 [88]
       Di tích Đình Làng Lâm Sơn - Nghĩa Hành 16:01 02/12/2023 [87]


NHÂN VẬT LỊCH SỬ   


    TIN ĐỌC NHIỀU NHẤT
  Di tích Miếu Bà Kỳ Tân
 Di tích địa đạo Đức Chánh
  Di tích Căn cứ Hố Đá
  Di tích nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Nghiêm
 Thử tài với câu hỏi trắc nghiệm
 Di tích Căn cứ Núi Lớn
  Di tích Nhà đồng chí Trần Hàm
 Di tích Chiến thắng Quai Mõ (Tên gọi khác Chiến Thắng Quay Mỏ)
  Di tích Chiến thắng Đá Bàn
  Chiến khu Cao Muôn (huyện Ba Tơ)



 

    TRUY CẬP

 

   NHÓM NGHIÊN CỨU KHKT

 

    CHỊU TRÁCH NHIỆM NỘI DUNG

 

    Ban biên tập Trang thông tin điện tử Nhóm nghiên cứu

 

    Hoạt động theo giấy phép số 2468 /GPTTĐT-STTTT do Sở TT&TT cấp ngày 30/11/2023


   

 

 LIÊN HỆ 

 

NHÓM NGHIÊN CỨU KHKT

 

  📞 Điện thoại: 0376371267

 

  ✉️ Email: hisqng@gmail.com

 

  🏠 Địa chỉ: 180/43 Hoàng Hoa Thám, TP Quảng Ngãi